Willem Roelofs (1822-1897)

  • landschap in Zuid Holland

  • olieverf op doek, 39 x 59 cm
  • gesigneerd voluit  r.o.               VERKOCHT
  • titel op spanraam      
  • tentoonstelling; Stadsmuseum Woerden, maart- juni 1996, het Hollands landschap

Willem Roelofs werd in 1822 geboren als zoon van een Amsterdamse steenbakker.  Toen Willem 4 jaar oud was verhuisde het gezin naar Utrecht, waar Willem al op zeer jeugdige leeftijd begon te tekenen. Zijn eerste geschilderde landschap dateert van 1837. Kort daarop kreeg hij schilderslessen van de Utrechtse amateur-schilder  A.H. de Winter.  In deze periode exposeerde hij ook voor de eerste maal op de Tentoonstelling voor levende Meesters te Amsterdam en Rotterdam.

In 1840 kreeg hij in Den Haag een jaar les van de landschap- en dierenschilder Hendrikus van de Sande- Bakhuyzen, met wie hij een jaar later een studiereis naar Duitsland maakte. Tot 1846 zou hij bij zijn ouders in Utrecht blijven wonen. In 1847 behoorde hij in Den Haag tot de oprichters van het Schilderkundig Genootschap “Pulchri Studio” Hetzelfde jaar nog verhuisde hij naar Brussel, waar hij tot 1887 zou blijven wonen. In de 50 en 60er jaren trok Roelofs er vaak op uit naar de rivier de Senne, naar Belgisch Limburg en naar de Kempen. In 1851, 1852 en 1856 reisde hij naar het Franse Fontainebleau. Vanaf 1856 bracht Willem Roelofs regelmatig de zomers door in Nederland, o.a. in ’t Gooi, de Vecht en Geinstreek, Noorden, Kortehoef,  Loosdrecht, Meerkerk, Gouda, Reeuwijk, en Leidschendam.

In 1870 overleed zijn echtgenote. Drie jaar later hertrouwde hij met Albertne Vertommen, uit welk huwelijk twee zoons werden geboren, die eveneens een schildersloopbaan zouden kiezen; Willem Elisa (1874-1940) en Otto Willem Albert (1877-1920). In verband met de opvoeding van zijn zoons keerde Roelofs in 1877 terug naar Nederland en vestigde hij zich met zijn gezin in Den Haag. Vanaf 1892 begon hij met zijn gezondheid te kwakkelen en vooral na 1894 ging deze sterk achteruit. Het schilderen wilde hij echter niet opgeven. In 1897 stierf hij in het huis van zijn zwager te Berchem bij Antwerpen.

Tot zijn belangrijkste leerlingen worden gerekend, Hendrik Willem Mesdag, Paul Gabriel, J. Th Kruseman en C.N. Storm van ’s Gravesande.

In zijn vroege werk toont Willem Roelofs nog duidelijk zijn verbondenheid met het Romantisch landschap , volgens de tradities van de Hollandse romantiek. Typisch voor dit werk is de dreiging en huiver, dat besloten ligt in het effect van licht en schaduw vlak voor het uitbarsten van een onweer. Zijn latere werk toont de doorwerking van de opvattingen van de School, van Barbizon. Nauw betrokken bij het kunstleven in de Belgische hoofdstad is het niet verwonderlijk dat het werk van Roelofs eveneens duidelijk verwantschap vertoont met dat van zijn Belgische collega’s.

Toch komt Willem Roelofs juist tot ongekende hoogten  in zijn Hollandse landschappen. Deze werken tonen Roelofs’ meesterschap in de weergaven van wolken en in de weerspiegeling van het licht. De uitgangspunten van de landschapschilders van de Haagse School zijn in de landschappen van Roelofs  met de weergave van het tintelende sappige Hollandse–land, levensecht terug te vinden.

Over het schilderen van landschappen zij Willem Roelofs; Wij scheiden kleur en tekening af, omdat wij dat wel moeten. Maar de natuur doet dat niet. Zij geeft niet iets een vorm om het daarna te kleuren. Vorm en kleur zijn inherente eigenschappen van het voorwerp, dat ons te schilderen is gegeven. Verwaarlozen wij een van beiden, dan geven wij slechts de helft.